X
تبلیغات
دکتر محمد رضا اکرمی - استاد راهنما (پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد)

دکتر محمد رضا اکرمی

استاد راهنما (پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد)

۱ـ بررسی صور خیال در منظومه خسرو و شیرین نظامی  

دانشجو: الهام کريمي کهه   استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی   استاد مشاور: دکتر سعید قشقایی

چکیده
حکیم فرزانه نظامی گنجوی در آذربایجان در قرن ششم زندگی می کرد . این شاعر افسونگر و داستانسرای فارسی پنج اثر ارزشمند خود را به زبان شیرین فارسی در این شهر نوشته است .
یکی از این آثار منظومه خسرو و شیرین است که از سایر آثارش روان تر و شیرین تر است . توانایی نظامی ایجاد صور خیال در منظومه اش و مخصوصاً خسرو و شیرین است که اهمیتش را افزون کرده است . او با استفاده از صورخیال و مخصوصاً استعاره و تشبیه به کلمات معانی جدیدتری داده است و آنها را دچار تغییر کرده است .
این تحقیق در مورد صورخیال در منظومه خسرو و شیرین است و تعاریف جداگانه هرکدام که به ترتیب ذکر می شود و سپس مروری بر داستان خسرو و شیرین است که البته این در قسمت اول می باشد و در مبحث های بعدی همه انواع صور خیال به طورجداگانه با شماره گذاری ابیات ذکر می شود ، به این ترتیب که ابتدا تعریف تشبیه و انواعش همراه با مثال های یافت شده و سپس استعاره و انواعش و به همین ترتیب مجاز و کنایه .
 
کلید واژه : نظامی ، صورخیال ، تشبیه ، استعاره ، مجاز ، کنایه .

 

۲ـ شخصیت پردازی در آثار غلامحسین ساعدی

دانشجو: مریم گلشن   استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی   استاد مشاور: دکتر محمدعلی آتش سودا

چکیده

پایان نامه ی حاضر شخصیت پردازی در آثار غلامحسین ساعدی را مورد نقد و بررسی قرار می دهد و شامل سه فصل است. فصل اول نگاهی کلی به تحقیق،هدف،روش و پیشینه ی تحقیق می باشد.در فصل دوم علاوه بر شرح حال و سال شمار زندگی نویسنده،به عناصر داستانی،شخصیت و انواع آن و شیوه های شخصیت پردازی نظری انداخته شده و در ادامه بر روی همه آثار ساعدی ، این جنبه ها به خصوص شخصیت پردازی در نظر گرفته می شود. زنان و شخصیت های روستایی و شهری به طور جداگانه مورد بررسی قرار می گیرند.و در پایان،توجه نگارنده به دو داستان ((گدا)) و ((گاو)) معطوف گردیده است.
در فصل نتیجه گیری ، ویژگی های خاص شخصیت های این داستان ها و نتیجه ی شیوه های اعمال شده ی ساعدی در شخصیت پردازی تیتر وار بیان می شود . در انتها فهرست منابع و مراجع آورده شده است

 

۳ـ تکنولوژی فکر در دو دفتر آغازین مثنوی معنوی

دانشجو: سارا مؤیدی   استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی   استاد مشاور: دکتر نوشاد قاسمی

چکیده

در دنیای امروز ، تحقیقات بین رشته ای اهمیت زیادی یافته و ره آورد محققان در این راه بسیار خواندنی و تازه است . علم و عرفان عالیترین تجلیات اندیشه و روح انسان هستند . علم حقیقی معرفتی است که از جان و روح برخاسته و از داده های اشراقی انسان سرچشمه گرفته باشد.دانش و بینش در اتحاد با هم معرفت نوع بشر را کامل می سازند. به همین منظور امروزه علم به معنای کاربردی ،با عرفان متحد شده و انسان خود را در پیوستگی دائم با عالم هستی و نیروهای کیهانی می بیند. روانشناسی نوین از جمله علومی است که با کمک نظریه های کوانتوم در نیل به این هدف با عرفان تلاقی معنا پیدا کرده است در بین اندیشمندان اروپایی،دکتر وین دایر،روانشناس معاصر آمریکایی ، به بررسی روانشناسانه ی عرفان پرداخته و به همین دلیل می توان آثار او را با مثنوی معنوی مولانا ، مورد بررسی و مطابقت قرار داد با مقایسه ی تطبیقی آثار این دو اندیشمند چنین بر می آید که این جهان بر مبنای جوهر انرژی بنا شده و این انرژی توسط افراد گوناگون به روح ،عشق ، نیروی الهی و ... موسوم شده است.  در راستای این انرژی هر آنچه که در این جهان موچودیت یافته،دارای درجه ای از هوشمندی است . انرژی تفکر انسان نیز زیر مجموعه ی هوشمندی کل بوده و دارای قدرت آفرینندگی است. بنابراین هر آنچه که مورد تصور قرار گیرد در راستای انرژی فکر ، در جهان مادی متبلور می شود و دلیل ایت تاثیر گذاری ها و تاثیر پذیری ها قرار داشتن همه ی موجودات در دایره ی وحدت وجود است. در راستای سیطره ی اصل وحدت وجود،کلیه ی تناقضات و تفرق ها رنگ باخته و به جمع و یگانگی تبدیل می شوند.
کلید واژه: روانشناسی نوین، وین دایر، مولانا، تفکر، انرژی کائنات، شعور کیهانی، ناخودآگاه جمعی، وحدت وجود، تکنولوژی فکر.

 

۴ـ تدبیر و تقدیر در کلیله ودمنه

دانشجو: محمدعلی یوسفی باصری   استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی   استاد مشاور: دکتر سعید قشقایی

چکیده

در اين تحقيق كه موضوع آن « تدبير و تقدير در كليله و دمنه » است، داستانهاي كليله و دمنه در اين زمينه جمع آوري و شواهدي از قرآن و روايات در ذيل آنها آورده و در نهايت تحليل و نظر اجتهادي ذكر شده است.
اين كتاب با توجه به ويژگي هاي مختلف از قبيل ارائه حكايت به زبان حيوانات و پرندگان همراه با آيات قرآن و روايات و شعر و امثال، يكي از منابع سودمند اخلاقي و تعليمي براي عموم مردم است.
همچنين در اين رساله از حكمت عملي كه مشتمل بر « تهذيب اخلاق، تدبير منزل، سياست مدن » است،  بحث شده و داستانهاي كليله و دمنه در اين زمينه تفكيك و مورد بررسي قرار گرفته است و در اين مساله كه بين تدبير و تقدير چه رابطه اي وجود دارد و كدام يك بر ديگري ارجحاست و ....  پاسخ داده شده است.

 

۵ـ دیدگاه کلابادی نسبت به اصطلاحات عرفانی در شرح تعرف

دانشجو: سیما بیگم نورمحمدی   استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر سعید قشقایی

چکیده

عرفان ازجمله گرایش های معنوی انسان است که برای شروع آن نمی توان تاریخی معین کرد وتصوف نیز از جلوه های عرفان است که نهایت آن رسیدن به حق وعارف کامل شدن است .
تصوف گرچه با استدلال رابطه ای خوبی نداشت ، اما اهل تصوف بر اثر جدال های علمی به تدریج به استدلالی کردن آراء ونظرات خود روی آوردند وکتاب هایی درزیمنه ی مباحث عرفانی تالیف کردند .
 " شرح تعرف لمذهب التصوف " اولین کتاب عرفانی به زبان فارسی به قلم ابوابراهیم مستملی بخاری است که براساس کتاب " التعرف " کلابادی نوشته شده است . نویسنده در این کتاب برآن است تا بااستناد به احادیث وگفتار پیشوایان دین و بزرگان عرفان ، هماهنگی میان طریقت تصوف وشریعت اسلام ونیز توافق عقاید صوفیه با ارای اهی سنت را ثابت کند.
این پایان نامه پس از بررسی اجمالی عرفان وتصوف وزندگی نویسنده ی " التعرف " وشارح آن وبررسی کتاب ازلحاظ سبکی به استحراج یکصدوشصت اصطلاح عرفانی پرداخته است که دربعضی موارد نظر مستملی درباره ی اصطلاح به صورت مستقیم ، نقل قول وسپس موضوع بندی وشرح شده است ودر پاره ای موارد مجموع نظرات وی به صورت خلاصه ذیل اصطلاح ارائه شده است . در پایان هر مدخل نیز عقیده ی مستملی جمع بندی وتحلیل شده است به امید این که این مقاله تا حدودی خواننده را از خواندن شرح های مختلف درمورد آراء مستملی بی نیاز کند.

 

 ۶ـ بررسی عناصر داستانی در چهار مثنوی عطار(منطق الطیر- الهی نامه - اسرارنامه - مصیبت نامه)

دانشجو: فاطمه حسین زاده    استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر سید کاظم موسوی

 

۷ـ خودشناسی درسه دفتر اول مثنوی معنوی

دانشجو: زهرا ناظر مظفری    استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر محمدعلی آتش سودا

چکیده:

        در این رساله ابتدا پس از تحقیق در مفهوم خود، به بررسی و تحول آن در روند روانشناسی ، سیر تاریخی، و سپس خودشناسی در عرفان و کلام مولانا پرداخته شده است. از آنجا که شناخت خود بی معرفت نفس میسر نمی شود، پس از تحقیق در معانی لغوی و اصطلاحی نفس، مباحث نفس و خداشناسی ، نفس در عرفان و کرامت نفس و....... ، مورد توجه واقع شده است.
اساساً اندیشه مفهوم خود ، در اصل بر توانایی انسان به تفکر مبتنی است که معمولاً آن را ویژگی خاص انسان می نامند. «خود» از دیدگاه عرفا بیداری، خودآگاهی و خودشناسی
می باشد که در حقیقت همان یقظه صوفیانه است که نقطه عزیمت و تنبُه و بیداری از خواب غفلت و خود شناسی می باشد. مولانا همواره بر این مسأله تاکید دارد که انسان باید دائماً به ارزیابی خویشتن بپردازد و در تلاش باشد تا خود را بشناسد، به اعتقاد او اگر انسان به شناخت خویش و ارزیابی کرده و نکرده های خود بپردازد، خویشتن را اسیر هوا و هوس های نفسانی نمی سازد. این جاست که در می یابدروحش پذیرش دریافت نور الهی را دارد و نباید آن را اسیر خس و خاشاکهای عالم مادی سازد.
براین اساس ، در پایان هم با توجه به موضوع اصلی پایان نامه، بر پایه ی عرفان مولانا، خود شناسی و نفس در سه دفتر از مثنوی معنوی، مورد بررسی قرار گرفته است.

 

۸ـ اندیشۀ ملامتیه در غزلیات سنایی

دانشجو: مرضیه ندافی    استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر سید محسن ساجدی راد

چکیده
        غزلهای قلندری، به آن دسته از غزلهای سنایی غزنوی اطلاق می شود که محصول دوره دوم زندگی شاعر است. یعنی زمانی که آن تغییر و تحول روحی در او به وجود آمده و باعث تغییر فکر و اندیشه و روش شاعر در زندگی شده است؛ که نتیجه آن : بریدن از دنیا، روی آوردن به فقر و افلاس و آیین قلندری است.
       سنایی یکی از شاعران با ذوق عرفانی ایران بوده است.قبل از او در وادی عرفان ، کسی به این استحکام و سلاست شعر صوفیانه ندارد. از اینرو او مبدع و نوآور است.
       اشعار قلندری اوویژگیهایی چون: به بازی گرفتن بنیادهای ارزشی جامعه دینی، دم زدن از رواج نفاق، ریاکاری و فساد موجود در جامعه، زهد ستیزی و ریاستیزی، بیان حالات عشق، عاشق و معشوق و استفاده از واژه هایی چون خرابات ، زنّار، میخانه، طیلسان،مغ و ... دارد. ریشه این اشعار را در تمایلات ملامتی سنایی می توان جستجو کرد. اشعاری که در آنها ردپای اصول ملامتیه را می توان دید. به عنوان نمونه آنجا هایی که : دم از برتری عشق بر عقل می زند، مستی و بی خویشی را بر هوشیاری ارج می نهد، به مبارزه با نفس و نفی صفات آن می پردازد. با زهد و ریا و سالوس مبارزه می کند ، حرکت و سفر از زهد به وادی عشق و عرفان دارد. و اینکه با وجود همه ملامتها و سرزنشها « کمتر غمش این است که گویند نشاید. »  
      در رساله حاضر سعی بر آن بوده است که با ارزیابی و شناخت فرقه ملامتیه به بررسی و تاثیر اندیشه های آن بر غزلیات سنایی غزنوی پرداخته شود. فصل دوم این پایان نامه که نظریات اصلی را در بر می گیرد در 2 بخش تنظیم گردیده است.
       در بخش اول به بررسی تصوف و فرقه ملامتیه، شناخت افکار و عقاید پیروان و شیوخ این مذهب پرداخته شده است.  بخش دوم نیز به بیان تاثیر آن اصول در غزلیات و قلندریات سنایی و ذکر نمونه ها و نمادهای مختلف و بررسی چند غزل ملامتی- قلندری سنایی ، اختصاص یافته است.
 واژگان کلیدی : نفس ، قلندر ،  فتوت ، خرابات ، رند خراباتی،   زاهد

 

۹ـ انسان از نگاه حافظ

دانشجو: عظیم یوسفی   استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر سعید قشقایی

 

۱۰ـ جایگاه زن در بوستان و گلستان سعدی

دانشجو: فاطمه آگاه    استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر سعید قشقایی

چکیده

 در این پایان نامه موضوع زن و بررسی شخصیت و جایگاه او در ابعاد مختلف، در حیطه ادب تعلیمی، با تکیه بر دو اثر جاودانه سعدی، بوستان و گلستان  بررسی شده است. بنابراین در متن اصلی پایان نامه که در فصل دوم ارائه شده، موضوعاتی چون نگاهی به جایگاه زن در حیات بدوی و دوره غارنشینی، زن در ایران باستان و دورۀ مادرسالاری، زن در اساطیر ایرانی، زن در آیین زردشت و کتاب اوستا، زن در آیین مغول و زن در آیین اسلام مد نظر قرار گرفته است. سپس به طور مختصر به سیمــای زن در ادب فارسی و همچنین زن ستیزی در شعر فارسی اشاره شده و در ادامه به بررسی شخصیت و جایگاه زن از دیدگاه سعدی، با تکیه بر حکایات بوستان و گلستان پرداخته شده است. بر اساس نتایج به دست آمده از این تحقیـق، می توان به صفات و خصوصیات ظاهری و اخلاقی زن از دیدگاه شاعر بزرگی چون سعدی و جامعه ای که او در آن می زیسته است پی برد. همچنین با تحلیل حکایات این دو اثر، سعی شده است با سطح فرهنگ و آگاهی های جامعه ایرانی و نگرش ها، سلیقه ها، عمل کرد و رفتار مردم آن روزگار در برخورد با زنان آشنا شویم و زن آرمانی جامعه سعدی را بشناسیم. 

 

 
۱۱ـ تحليل آرايه های بديعی در صد و پنجاه غزل سنايی 

 دانشجو: عزت اسدپور    استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر مریم کهنسال

چکیده

این پایان نامه در پی آن است که آرایه های ادبی را در ۱۳۰غزل سنایی، شاعر قرن ششم بررسی کند . آرایه های ادبی شامل آرایه های لفظی و معنوی است .  آرایه های لفظی که در غزل سنایی کاربرد داشته اند ، عبارتند از : شعر مسجع، موازنه،ترصیع، جناس(تام، ناقص، زاید، مرکب، مکرر، مضارع و لاحق، خط و مطرف)، اشتقاق، شبه اشتقاق، قلب( بعض و کل ) رد العجز علی الصدر، ردالصدر علی العجز، اعنات و واج آرایی.
آرایه های معنوی نیز عبارتند از: مراعات النظیر ، مبالغه و اغراق، ایهام، مطابقه، لف و نشر، جمع، اعداد، تجرید، ارسال المثل، مشاکلت، ابداع و تلمیح.
در کلام سنایی آرایه های موازنه ،التزام و انواع و اقسام جناس، تکرار، تضاد، تناسب، مبالغه و اغراق، ایهام، لف و نشر، تلمیح و واج آرایی دارای بسامد بالایی هستند . یکی از دلایل کاربرد فراوان این آرایه ها به خاطر علاقه وی به موسیقی شعر است. صنایع بدیعی اعم از لفظی و معنوی موسیقی کلام را از نظر روابط  آوایی و معنایی به وجود می آورند و یا افزون می کنند .

 

۱۲ـ عشق در دیوان حافظ

 دانشجو: زهرا کیانی    استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر مریم کهنسال

چکیده

 در این رساله عشق در دیوان حافظ بررسی شده است. ابتدا در مقدمه به شرح مختصری در باره زندگی و آثار حافظ  پرداخته  و در بخش بعد به تعریفی از عشق و انواع و مراتب آن ،عشق در قرآن و احادیث و ادبیات و...اشاره شده است. در ادامه موضوع عشق در دیوان حافظ، انواع عشق در دیوان خواجه شیراز و ... بررسی و در پایان به بررسی چند غزل عاشقانه و عارفانه به صورت مجمل پرداخته شده است. 
   بدون تردید عشق و تجربه غنایی بارزترین جنبه تفکر حافظ است و سایرجنبه های تفکر نیز با همین رشته مضمون با یکدیگر ارتباط دارد. به عقیده او عشق نصیبه ای است ازلی که از روز الست برای عاشقان مقدر کرده اند. عشق اصیل ترین میل و گرایش انسانی است و مرکبش تیز بهترین مرکب برای وصول به کمال و سعادت است . چهره ای که از پشت غزل های درخشان حافظ متجلی است او را عاشقی نشان می دهدکه جمال انسانی برای او جز تجلی حق نیست و همین راز شعر او را از فرش به عرش می برد.

 

۱۳ـ شخصیت پیامبران در دو دفتر نخست مثنوی معنوی

دانشجو: نزهت السادات محمدی جهرمی    استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر محمدعلی آتش سودا

 

۱۴ـ بررسی انواع کنایه دربوستان سعدی

دانشجو: الهام مقرب الحق    استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر محمدعلی آتش سودا

چکیده

پایان نامه حاضر از سه فصل تشکیل شده است . فصل اول آن کلیات است که هدف تحقیق ، روش تحقیق و پیشینه تحقیق را شامل می شود.
بخش اول از فصل دوم به ذکر نظریات و تعاریف مختلف راجع به کنایه اختصاص یافته است و در بخش دوم نیز که اصلی ترین بخش این رساله است به بررسی کنایات موجود در بوستان سعدی اختصاص داده شده است . کنایاتی که سعدی به کار برده است شیوا و رساست و اغلب نیازی به تعمق زیاد ندارد. سعدی شاعری است که زبان بسیار گیرایی دارد و جایی که نیازی نمی بیند که مطلب را آشکار و واضح بیان کند از زبان کنایه بهره گرفته است . از همین روست که شیخ شیراز غالباً از کنایۀ ایما و قریب بیش تر استفاده کرده و حجم وسیعی از بوستان را به این کنایه اختصاص داده است.  فصل سوم نیز شامل نتیجه گیری است که نتایج حاصله از این بررسی و تحقیق را در بر می گیرد.

 

۱۵ـ رمزها و نمادهای عرفانی در مصيبت نامه

 دانشجو: ندا نورپیشه قدیمی     استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی     استاد مشاور: دکتر محمدعلی آتش سودا

چکیده

عطار ، از يکسو شاعر قصه ها و از سوي ديگر ، عارف رازها و رمزهاست . رمزوارگي در شعر عطار را مي توان به دو دسته منحصر کرد. يکي رمز واره هاي عرفاني که اصولاً بر پايه پسندها،  آداب و رسوم، رخصت ها و نظریات معمول ميان خانقاهيان شکل گرفته است و زبان زنده و زاينده عطار به اين نوع رمزگرايي جلوه اي خاص مي بخشد و شکل ديگري از رمزها در شعر عطار ، که شعر او را تشخصي ويژه مي بخشد ، گونه سازي متقابل کفر و ايمان و گبر و مسلمان است . عطار تمامي نمادها و رمزهايي را که به کار مي برد از روي قصد و آگاهي انتخاب مي کند تا مفهوم عرفاني خود را در پرده بيان کند و براي رسيدن به اين هدف خود بيشتر از شيوه حکايت پردازي بهره مي جويد که فهم آن براي عموم به راحتي ميسر مي شود . در اين پايان نامه رمزها و نمادهاي مختلف عرفاني در مصيبت نامه از قبيل رمزهاي پيامبران ، ملائکه ، حيوانات و ...  بررسي شده است .

 

۱۶ـ بررسی غزل های قلندری عطار

دانشجو: ناهید احمدی    استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی    استاد مشاور: دکتر سعید قشقایی

چکیده

 قلندریه جریانی است که به استناد آثار اکثر محققان در اواخر قرن چهارم و اوايل قرن پنجم شکل گرفت. هر چند زمان پیدایش آن را نمی توان به طور دقیق مشخص کرد. قلندريه ابتدا در قلندریات سنایی به تصویر کشیده شد و بعد در غزلیاّت عطّار به اوج رسید. در این نوشتار تحلیلی- تحقیقی تلاش شده است، با جدا کردن نود و هشت غزل از مجموع هشتصد و پنجاه و دو غزل عطّار ، اندیشه ی قلندری در غزلیات او  بررسی شود. در ابتدا با ارائه پیشینه ای جامع از زهد، تصوّف و عرفان به بررسی آیین ها و مذاهب ایران باستان، جریان قلندریه و تحولات این آیین پرداخته شده سپس زمینه های پیدایش شعر قلندری  بررسی شده است. در ادامه غزل های قلندری عطّار ، واژه ها، آرایه ها، واژگان کلیدی، نشانه های آیین قلندری در غزلیات، بسامد واژه ها و وزن غزل ها با ارائه ی نمونه های شعری ارزیابی  شده است.
کلید واژه ها: عطّار، قلندریه، غزل

 

۱۷ـ طبقه بندی طنز در آثار عمران صلاحی

دانشجو: محدثّه پیشوایی    استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی     استاد مشاور: دکتر سعید قشقایی

چکیده

يکي از مهم‌ترين انواع ادبي که بيش از ساير انواع و نمونه‌هاي ادب، اخلاق اجتماعي، سياسي، مذهبي، اقتصادي، فرهنگي و... جامعه را به محک نقد و ارزيابي مي‌زند، طنز و آثار طنزآميز است. این پژوهش نيز با هدف بررسی این نوع ادبی در آثار شاعر و طنزپرداز برجسته معاصر ـ عمران صلاحی ـ به نگارش در آمده است.
در بخش نخست از طنز، هجو، هزل، لطیفه، فکاهه، بذله، مطایبه، کاریکلماتور و... به طور گسترده سخن گفته شده و حد و مرز هر یک مشخص گردیده است.
بخش دیگر این تحقیق، به خنده ـ عنصر مشترک انواع شوخ‌طبعی ـ و گونه‌های آن اختصاص دارد.
در بخش آخر نیز به طبقه‌بندی طنز در آثار عمران صلاحی پرداخته شده و موارد مختلفی مانند ویژگی‌های طنز، قالب‌های طنز، موضوعات طنز، تکنیک‌های طنزآفرینی، انواع طنز، برخی صنایع بیانی و بدیعی در طنز، زبان و ساختار طنز و... در آثار عمران صلاحی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.

 

۱۸ـ هستی شناسی قاآنی بر پایه عنصر تشبیه در تعزلات وی

دانشجو: فاطمه روحانی سروستانی     استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی      استاد مشاور: دکتر محمدعلی آتش سودا

چکیده

 هدف نهایی از یافتن صور خیال در آثار نویسندگان و شعرا یافتن جهان بینی آنهاست. این پژوهش نیز که با همین هدف به نگارش درآمده است تشبیهات قاآنی را در ۱۲۰ تغزل وی  بررسی شده است.
نخست پس از بیان توضیحاتی در خصوص تشبیه و انواع آن به بررسی آن دسته از تشبیهاتی که با هدف پژوهش مناسبت دارد، از جمله تشبیه مفرد و مرکب، حسی و عقلی، خیالی و وهمی، مؤکد و مرسل، و مفصل و مجمل پرداخته شده است.
جهان بینی شاعر علاوه بر تشبیهات فوق در توصیفات مختلف از طبیعت نیز قابل دریافت است. از این رو تصاویری از طبیعت جاندار، همچون گیاه و حیوان و... و طبیعت بی جان، مانند زمین و آسمان و فصول و ... در بخشی دیگر بررسی شده است.
        رنگ به عنوان عنصری که بیانگر روحیه شاعر است در دو بخش رنگ های شاد و غم انگیز آورده شده است. همچنانکه عناصر و شخصیت های دینی بر جهان بینی قاآنی تأثیرگذار است، محیط و مسائل اجتماعی نیز تاثیری غیر قابل انکار در هستی شناسی شاعر دارد. به همین دلیل به صبغه اشرافی و عناصری در این زمینه پرداخته شده است.
در ذکر داستان های تاریخی نگرش حماسی و اساطیری قاآنی قابل تأمل است. اصطلاحات نجومی و ریاضی و تصاویر حکیمانه و هم چنین اندک عناصر اجتماعی و عوامانه در تشبیهات این شاعر بزرگ نیز مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است.

 

۱۹ـ بررسيی غزل اجتماعی در شعر حافظ

دانشجو: خلیل رجایی     استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی      استاد مشاور: دکتر محمدعلی آتش سودا

چکیده

پژوهش حاضر عبارت است از، بررسی غزل اجتماعی در شعر حافظ و نوع برخورد شاعر با حاکمان وقت و مسئولیت او در برابر مردم و اجتماع.
در اوایل قرن هشتم و در اوضاع نابسامان شیراز، حافظ دیده به جهان گشود و در منازعات میان امرای آل اینجو و آل مظفر شخصیتش شکل گرفت. مهم ترین ویژگی شعر حافظ، قدرت تأویل پذیری آن است و هر کس به مقتضای حال خود مفهومی از آن را درک می کند. شعر حافظ با هر مخاطبی پیوند می خورد و حضور همیشگی او در میان ما احساس می شود. پیوند معنوی حافظ با قرآن، لسان الغیب بودن را برایش به ارمغان می آورد. او در غزل هایش به عنوان یک متفکر و منتقد اجتماعی پلیدترین رذایل اخلاقی جامعه خویش ( ریا – تزویر – دروغ و ... ) را افشا می کند و می داند که قرآن برای بعضی ها دام تزویر است. او با شگردی خاص پدیده های متناقض را در کنار هم می نشاند و با هم آشتی می دهد .
حافظ فشرده کل تاریخ ایران را در اشعارش جای داده و در دوران توحش قوم مغول به تمدن و انسانیت می اندیشد و چنان با مهربانی دردها را مرهم می نهد که نیش تند طنزش را چون نوش می یابی و خلاقانه با سنان قلم بر حاکمان و ریاکاران زخم کاری خود را می زند و بر آنها می تازد که «سلاح» کشتار و تهمت را کنار بگذارید و به « صلاح» بیندیشید. او به جای ترس و تزویری که رابط بین حاکم و مردم است عشق و محبت را جایگزین می کند و خواستار نظامی استوار و حاکمی دادگستر و مردمانی آگاه و اجتماعی، عدالت پرور است. حافظ در قرن حاکمیت زهد و ریا و خفقان با شعری رندانه مسائل هستی را بیان می کند.

 

۲۰ـ نشانه های افسردگی در اشعار مسعود سعد

دانشجو: سارا لیاقت     استاد راهنما: دکتر محمدرضا اکرمی      استاد مشاور: جلال کلانتری

چکیده

 مسعود سعد سلمان از شاعران پارسي گويي است که شايد به دلايلي چون هجده يا نوزده سال حبس و تهمت حاسدان عصر خود و از دست دادن فرزند دچار افسردگي مزمن شد و از اشعارش مي توان صحت اين مطلب را دريافت .
بسامد بالاي موارد زير در شعرش مويد اين مطلب است .
۱ – غمزدگي و ترحم به خود  ۲– بدبيني  ۳ – ملامتگري و سرزنش خود  ۴ – ياس و نا اميدي  ۵ – تحليل رفتن انرژي و کاهش وزن  ۶ – کم خوابي  ۷ – آه کشيدن       ۸ – خشکي دهان و درد شکم  ۹–گريستن  ۱۰ – احساس زشتي و حقارت  ۱۱ – احساس مسئوليت  ۱۲ – عدم انعطاف پذيري  ۱۳ -  بي قراري و عدم آرامش  ۱۴ – مرگ انديشي و تمايل به خود کشي  ۱۵ – کم شدن يا از بين رفتن لذت  ۱۶ – احساس گناه  ۱۷ – جبر گرايي .
  عوامل فوق مي تواند دلايلي براي وجود بيماري افسردگي باشد که با آوردن مصاديق و مثال هايي از شعر وي ، در اين پايان نامه به آن پرداخته شده است .
علاوه بر آن  از رنگ هاي تيره و تار يا بعضي رنگ هايي که در علم روان شناسي دال بر تزلزل رواني مي باشد در شعر وي استفاده بسيارشده است. ايستايي و بي تحرکي در تصاوير شعري و  طبيعت مرده و بي جان در اشعارش از ديگر عوامل افسردگي در وي است .

 

 


 



 

 


 

+ نوشته شده در  89/09/04ساعت 9:43 قبل از ظهر  توسط محمد رضا اکرمی  |